Vergroot het natuurlijke afweersysteem

Abiotische en biotische stress

Planten staan voortdurend bloot aan stressfactoren uit hun omgeving, die hun groei en gezondheid kunnen beïnvloeden. Deze stressfactoren kunnen we verdelen onder abiotisch en biotisch. Vaak komen ze tegelijkertijd voor, waardoor de druk op een gewas toeneemt en de natuurlijke weerbaarheid op de proef wordt gesteld.

Vaak worden planten blootgesteld aan meerdere stressfactoren die elkaar kunnen versterken. Zo kan droogte de wateropname verminderen, waardoor de plant minder goed afweerstoffen kan aanmaken tegen schimmelinfecties. Door klimaatverandering nemen deze stressfactoren toe. Warmere winters zorgen ervoor dat schimmels die planteziektes veroorzaken, zoals echte meeldauw, makkelijker kunnen overleven. Daarnaast kunnen insecten uit warmere landen, zoals de bruingemarmerde schildwants, zich ook in Nederland vestigen en schade aanrichten voor de groente- en fruitteelt.

Hoe ontstaan ziektes en plagen?

Ziektes en plagen ontstaan wanneer de natuurlijke balans tussen plant, omgeving en organismen wordt verstoord. In een gezond ecosysteem leven planten, micro-organismen en insecten in evenwicht. Raakt één van deze factoren uit balans, dan krijgen ziekteverwekkers en plaaginsecten de kans om zich te ontwikkelen.Het ontstaan van een plantenziekte kunnen we verklaren met de zogenoemde ziektedriehoek. Een ziekte kan zich alleen ontwikkelen wanneer drie voorwaarden gelijktijdig aanwezig zijn:

1. Een vatbare plant: bijvoorbeeld een gewas dat verzwakt is door droogte of nutriëntentekort (abiotische stress).
2. Een ziekteverwekker: zoals een schimmel, bacterie of plaag (biotische stress).
3. Een gunstige omgeving: te vochtige omstandigheden, hoge temperaturen of verdichte grond (abiotische stress) kunnen infecties bevorderen.

Hoe werkt het afweersysteem van de plant?

Planten staan voortdurend in contact met hun omgeving wat ze blootstelt aan allerlei stressfactoren. Om te overleven beschikken ze over een complex afweersysteem dat hen helpt zich te verdedigen. Dit systeem bestaat uit verschillende onderdelen, waaronder fysieke barrières, chemische reacties en signaalroutes die de plant in staat stellen te reageren op zowel abiotische als biotische stress.