Succesvolle veldtest klaver en gras in Wales

In 2024 werd in samenwerking met Farming Connect onderzocht hoe rode klaver en zeewier-biostimulanten kunnen bijdragen aan lagere krachtvoerkosten en efficiëntere ruwvoederproductie in de veehouderij. De veldtesten vonden plaats op het bedrijf van Daniel Evans in Tan-y-graig (Wales). De eerste resultaten lieten zien dat deze combinatie perspectief biedt voor verbetering van opbrengst en voederkwaliteit.

Achtergrond

In 2024 werden meerdere boeren uitgenodigd om deel te nemen aan praktijkproeven met lokaal geproduceerde zeewier-biostimulanten. De gebruikte biostimulant werd geproduceerd met zeewier afkomstig van Câr-y-Môr, de eerste regeneratieve oceaanboerderij van Wales. De biostimulant
was ontworpen om boeren te helpen hun afhankelijkheid van kunstmest te verminderen, de wortelgroei te bevorderen, de opbrengst te verhogen en de weerstand van planten tegen weers- en klimaatgerelateerde stressfactoren te versterken. Door hun deelname droegen de boeren bij aan het onderzoek naar het effect van de zeewierbiostimulant en ervaarden ze zelf hoe deze een natuurlijk, lokaal geteeld, praktisch, kosteneffectief en haalbaar alternatief kan zijn voor de gangbare methoden.

Voordelen van Rode Klaver en Zeewier

Rode klaver bevat 16-20% ruw eiwit (vs. 12-14% in grasland) wat een groot voordeel is voor de productie van hoogwaardig kuilvoer. Daarnaast heeft rode klaver een stikstofbindend vermogen, waardoor de behoefte aan kunstmest wordt verminderd. Ook zorgt de aanwezigheid van polyfenoloxidase (PPO) voor een efficiëntere eiwitbenutting in de pens. Zeewier-biostimulanten bevorderen de bodemgezondheid, de kieming van zaden, de plantengroei en verhogen de voedingswaarde van het gewas. Daarnaast verbeteren ze ook de bodemstructuur en verhogen ze de waterinfiltratie.

Het doel

Het doel was om kuilvoer van hogere kwaliteit te produceren voor opgroeiend vee in de winterperiode. Door optimaal gebruik te maken van zelfgeteeld voer, werd beoogd om de inzet van aanvullend krachtvoer te minimaliseren en tegelijkertijd groei en prestaties te behouden. Daarnaast is het doel om bij te dragen aan een goede gezondheid en welzijn van de veestapel. Het economisch voordeel werd benaderd vanuit de waarde van het afmesten van vee met zelfgeteeld kuilvoer.

Proefopzet

De proef vond plaats op de boerderij van Daniel Evans in Tan-y-graig (Wales) (450 fokooien en 45 runderen), waarbij rode klaver werd ingezaaid met:

• Directe doorzaai (direct drill)
• Oppervlakkige zaai met inrollen

Hierbij werd er voor beide methodes een controlegroep aangehouden.

Resultaten

Opbrengst

Het gebruik van de zeewier-biostimulant resulteerde in een gemiddelde opbrengstverhoging van circa 615 kg droge stof per hectare over alle percelen. In sommige gevallen liep dit op tot ongeveer 0,75 ton per hectare (+18%). De totale droge stofopbrengst bereikte een maxima van ongeveer 5 ton per hectare. Op basis van de extra geproduceerde droge stof werd een potentiële meerwaarde van ongeveer £92 per hectare berekend.‍

Droge stof is het deel wat overblijft als het water eruit wordt gehaald. Gras of kuilvoer bestaat voor een groot deel uit water, maar alleen de droge stof bevat de voedingsstoffen, zoals eiwit, vezels en mineralen. Een hoger droge stofgehalte betekent meer voedingsstoffen per kilogram voer en een betere bewaarkwaliteit van het kuilvoer.

De kwaliteit van het kuilvoer

De analyse van het verse gras toonde een lichte verbetering in de kwaliteit in de met zeewier behandelde percelen ten opzichte van de controlepercelen: ‍

D-waarde: 65% vergeleken 61,35 % bij de controlegroep. De D-waarde geeft aan welk percentage van de droge stof daadwerkelijk door het dier kan worden verteerd. Een hogere D-waarde ondersteunt een hogere voeropname en betere productieprestaties. ‍

Metabole energie: 10,2 MJ/kg vergeleken 9,6 MJ/kg bij de controlegroep. Metabole energie is de hoeveelheid energie uit het voer die na vertering daadwerkelijk beschikbaar is voor onderhoud, groei en melkproductie. Het wordt uitgedrukt in MJ per kilogram droge stof. Een hogere metabole energie betekent dat het voer meer bruikbare energie levert. ‍

Ruw eiwit: 149,5 9/kg vergeleken 130 g/kg bij de controlegroep. Ruw eiwit verwijst naar het eiwitgehalte in het veevoer. Eiwit is essentieel voor spieropbouw, groei en melkproductie. Een hoger ruw eiwitgehalte kan bijdragen aan minder behoefte aan aanvullend krachtvoer.

Deze waarden duiden op kuilvoer van goede kwaliteit. De combinatie van rode klaver en biostimulant biedt daarmee potentieel om het energie- en eiwitniveau in het rantsoen te verhogen.

Kostenbesparing

Een hogere voederkwaliteit kan in de praktijk betekenen dat aanvullend eiwit in het rantsoen mogelijk beperkt kan worden, waarbij bijvoorbeeld rolgerst als energiebron volstaat.

"Ik was zeer aangenaam verrast door de resultaten. Visueel leek er aanvankelijk geen verschil te zijn, maar toen het gras werd gewogen, bleek het perceel waar we de biostimulant hadden gebruikt een opbrengstverhoging van 18% te laten zien – wat behoorlijk concreet bewijs is.”- Daniel Evans, quote uit BusinessNewsWales

Conclusie & duurzaamheid

De eerste praktijkproeven laten zien dat rode klaver in combinatie met een zeewier-biostimulant perspectief biedt voor verbetering van ruwvoeropbrengst en -kwaliteit. Dit kan bijdragen aan een meer zelfvoorzienend voersysteem en mogelijk lagere inputkosten.

Vervolgonderzoek op grotere schaal zal moeten uitwijzen in hoeverre deze resultaten reproduceerbaar en structureel toepasbaar zijn binnen uiteenlopende bedrijfsomstandigheden.

Bekijk hier de video waarin Daniel Evans zelf verteld over de veldtest. Ook verteld Commercieel Directeur Dom Burbridge over het gebruik van zeewier als biostimulant.